top of page

M

P

Een 24-jarige vrouw wordt door de huisarts verwezen naar de SEH vanwege sufheid, polyurie en een snelle ademhaling. Ze is bekend met type 1 diabetes mellitus sinds haar 14e jaar. Ze heeft al drie dagen griepachtige klachten en is gestopt met insuline omdat ze nauwelijks at.

Bij lichamelijk onderzoek:

  • De patiënt is suf maar wekbaar

  • Ademhaling: 30/min, diepe ademhaling (Kussmaul)

  • Pols: 120/min

  • Bloeddruk: 95/60 mmHg

  • Capillaire refill: > 2 seconden

  • De adem heeft een typische acetongeur

Diagnostiek

Bloedgas

Er is sprake van een metabole acidose met een laag chloor

ECG

Er zijn geen afwijkingen zichtbaar.

Urine onderzoek

Ketonen zijn positief

CT hersenen

Beetje overbodig, want je hebt geen uitval of andere neurologische stoornissen

Behandeling

Start NaCl 0.9% infuus
Bolus IV insuline
Kalium
Bicarbonaat

🧠 Wat is diabetische ketoacidose (DKA)?

DKA is een levensbedreigende complicatie van diabetes mellitus, meestal bij type 1. Het ontstaat door insulinetekort, wat leidt tot:

  1. Hyperglykemie (te veel glucose in het bloed)

  2. Ketogenese → ophoping van ketonen → metabole acidose

  3. Osmotische diurese → dehydratie en elektrolytenverlies (vooral kalium)

🧪 Klinisch beeld DKA:

  • Misselijkheid, braken, buikpijn

  • Kussmaul-ademhaling (diep/zuchtend)

  • Acetongeur

  • Verlaagd bewustzijn

  • Lab: pH < 7.30, HCO₃⁻ laag, ketonen ↑, glucose ↑

⚕️ Waarom kies je voor NaCl 0.9%?

→ Eerste stap = Volumeherstel (reanimatie met vocht)

  • Bij DKA is er vaak een ernstige dehydratie van 3–6 liter.

  • NaCl 0.9% is isotoon en vult het extracellulair volume aan.

  • Herstelt de bloeddruk, verbetert nierperfusie → helpt bij uitscheiding van glucose/ketonen.

✅ Altijd eerst starten met NaCl 0.9% infuus.

​

⚠️ Waarom kies je voor kalium (K⁺)?

→ Tijdens behandeling zakt het serum-kalium

  • Patiënten met DKA hebben een verlaagd totaal lichaamskalium (verlies via urine), maar serum-K⁺ lijkt vaak normaal of hoog.

  • Zodra je insuline toedient, verplaatst kalium zich naar binnen in de cel → snelle daling serum-K⁺ → gevaar voor hartritmestoornissen.

✅ Dus: kalium suppleren als serum-K⁺ < 5.0 mmol/L, zelfs als het 'normaal' lijkt.
Niet suppleren als het al te hoog is (> 5.5).

​

🚫 Waarom liever géén bolus insuline IV?

  • Bolus-insuline kan een te snelle daling van glucose en te snelle verandering van osmolariteit geven → kans op hersenoedeem, vooral bij kinderen.

  • Richtlijnen adviseren daarom een continue lage dosering insuline-infuus (bijv. 0,05–0,1 E/kg/uur) zonder bolus.

✅ Begin pas met insuline na 1–2 liter vochttoediening, en zonder bolus.

🚫 Waarom geen bicarbonaat (tenzij pH < 6.9)?

  • Hoewel de patiënt metabole acidose heeft, is bicarbonaat zelden nodig.

  • Snelle correctie van de pH met bicarbonaat kan leiden tot:

    • Rebound alkalose

    • Paradoxale acidose in de hersenen

    • Verslechtering van hypokaliëmie

✅ Alleen overwegen bij:

  • pH < 6.9

  • Ernstige circulatiestoornis of bewustzijnsdaling

​

bottom of page