Gynaecologische oorzaken van buikpijn

 Welkom weer bij een nieuwe aflevering. Vandaag staat de gynecologie centraal in deze aflevering en ik heb een aantal stellingen die mijn gast gaat beantwoorden met waar of niet waar. Allereerst, een zwangerschapstest hoeft niet als vrouwen-anticonceptie gebruiken. Niet waar. Een extra uterine-graviditeit geeft altijd heftige pijn. Niet waar. Bij twijfel toch als een pelvic inflammatory disease behandelen bij fertiele vrouwen? Zeker. Oké bij een verdenking torsie gaan we dan direct laparoscopisch kijken? Ja, dat is waar. En een ovulatiebloeding met veel bloed intra-abdominaal is altijd een operatie-indicatie? Niet waar. Nou, laatste. Slinger of opstootpijn heeft altijd een gyneacologische oorzaak? Dat is ook niet waar.

Oké nou, ik ben heel benieuwd waarom dingen waar en niet waar zijn. Maar jullie weten eigenlijk nog helemaal niet wie er tegenover me zit. Wie is mijn gast? Ja, nou, ik zit tegenover jou. Ik ben Laurine van der Slink. Ik ben arts, sinds vier jaar afgestudeerd en ik werk bij de gyneacologie. En afgelopen jaar ben ik aangenomen voor de opleiding tot gyneacoloog. Dus de komende jaren ga ik me specialiseren tot gyneacoloog. En naast dat ik dit allemaal in het ziekenhuis doe, ben ik ook online best wel zichtbaar en te vinden. Met mijn kanaal Gyneacologie voor Jou. Een Instagram kanaal en een website waar ik betrouwbare informatie deel voor vrouwen. Met name over gyneacologie. Dus ja, dat is eigenlijk mij in de notendop. Ja, dat is precies ook hoe ik jou heb ontdekt. En wat is jouw missie met gynaecologie voor jou? Ja, wat ik eigenlijk merkte in de spreekkamer was dat ik best wel vaak dezelfde vragen aan vrouwen ging beantwoorden Maar ook dat er echt wel veel misvattingen heersen over gyneacologische onderwerpen. En toen dacht ik van ja, volgens mij kan dat gewoon ook makkelijker. Dan ben ik dus begonnen met het delen van informatie. En dat is eigenlijk meteen vanaf begin af aan wel hartstikke... ...goed ontvangen en er was echt al veel behoefte aan, merkte ik. Dus nu doe ik dat ook deels naast mijn werk. Ja, en vandaag ga jij ons wat meer vertellen over gynaecologie... ...want daar heb ik niet zo heel veel verstand van. Maar gelukkig ben jij er. Nou, superleuk Ik praat heel graag hierover, dus kom maar op. Nou, waar ik het vooral over wilde hebben, want dat is eigenlijk hoe ik vaak in mijn vak in aanraking kom met gyneacologie, is buikpijn Want we vragen vaak de gyneacoloog erbij of er gynecologische oorzaken zijn. Nou, dat is een heel bekende vraag inderdaad We worden daar echt vaak bij gevraagd met buikpijn, zeker op de spoedeisende hulp. Het is toch best wel vrij standaard dat er een vrouw dan komt met buikpijnklachten, dat er al een aantal oorzaken zijn uitgesloten, bijvoorbeeld een echo is gedaan. En dan krijg ik toch best wel regelmatig een telefoontje van de spoedeisende hulparts. Wil jij anders ook deze vrouw even beoordelen? Want ik denk aan iets gyneacologisch. En dat is altijd een beetje spannend, want ja, wat is dan iets gyneacologisch? Ik ben schuldig hoor, want die vraag heb ik ook vaak genoeg gesteld. Nou vandaag kun je ook zelf een goede gyneacologische dd opstellen, want ik ga daar alles over vertellen. Stel nu hè, kijk, ik vraag jullie in consult, ik denk de meeste van jullie vragen vaak de gyneacologie in consult met, is het iets gyneacologisch? Maar welke gyneacologische oorzaken kunnen nu buikpijn veroorzaken? Ja, er zijn een aantal urgente gyneacologische diagnoses die je eigenlijk echt niet over het hoofd mag zien. En dan heb ik het over een buitenbaarmoederlijke zwangerschap dus de extra uteriene graviditeit, EUG. Een torsie van het ovarium, dat is ook heel urgent wat je echt niet over het hoofd wil zien en wat schade kan doen. En de PID, dus de pelvic inflammatory disease. Dus ja, dat zijn eigenlijk toch wel drie vrij urgente gyneacologische diagnoses. En daarnaast zijn er ook nog wat minder urgente gynaecologische dingen. Daarvoor is het niet altijd nodig om per se direct de gynaecologen in consult te vragen. Maar daar kunnen we het zo meteen ook nog eventjes over hebben. Oké Kun je dan ons even meenemen in je denkproces. Kijk hoe begin je nou zo'n anamnese voor gynaecologische oorzaken? Welke vragen zijn nu echt essentieel om je differentiaaldiagnose te maken? Nou, sowieso... De vragen over de cyclus. En dat is eigenlijk ook wel iets waar het soms best wel eens misgaat. Of nou ja misgaat. Soms dan spreekt een collega, een niet-gynaecologische collega. En dan vraag ik bijvoorbeeld ook gewoon informerend van, weet je iets over de cyclus? En soms is dat eigenlijk ook nog niet eens bekend. En dat zijn toch wel echt een beetje de basics. Dus ja, wat is dan belangrijk om te weten van een cyclus? Hoe lang die duurt? Is die regelmatig? Hoe zijn de menstruaties? Zijn de menstruaties pijnlijk? Is er hevig bloedverlies? Nou ja, en dan verder natuurlijk ook, gebruikt iemand anticonceptie Dat is toch ook wel echt een best wel essentiële vraag. Want als iemand hormonale anticonceptie gebruikt, ja, dan zijn er ook bepaalde diagnoses alweer wat minder waarschijnlijk. En dan willen we ook nog weten, een aantal klachten die we eigenlijk altijd wel uitvragen. Bloedverlies na de gemeenschap dus dat noemen we contactbloedingen. En dan tussentijds bloedverlies, dus dat is bloedverlies tussen twee menstruaties door. Eigenlijk midden in de cyclus. Dat is trouwens wel even goed om te onderscheiden van spotting, want spotting is weer... Eigenlijk een hormonale manier van bloedverlies. Dus als iemand bijvoorbeeld spiraal gebruikt of op de pil en dan een beetje bloedverlies heeft. En natuurlijk willen we altijd weten, hoe is de afscheiding? Zijn er klachten met afscheiding? Is dat toegenomen? Andere geur, kleur? En de seksuele anamnese is toch ook wel heel belangrijk om uit te vragen. Is er überhaupt gemeenschap? Zijn er klachten bij? En is er een kans op SOA? Ja, dit zijn toch eigenlijk wel echt de essentiële basic gynaecologische vragen die we stellen. Dus eigenlijk, als je dat kort samenvat, cyclus, anticonceptie, bloedingsklachten, tussentijds bloedverlies contactbloedingen, fluorklachten en seksuele klachten. Ja, dat is het eigenlijk kort samengevat. Dat hoort gewoon eigenlijk in je anamnese als je een fertiele vrouw hebt met buikpijn? Ja ik zou zeggen ja, want ik vraag dat altijd. Spoedeisende hulpartsen en huisartsen hebben natuurlijk ook een heleboel andere vragen die ze stellen. Dus misschien zit het er niet allemaal in. Maar het zou wel heel erg helpen En zeker als je bijvoorbeeld een consultvraag doet bij ons. En je weet dit al. Dan kunnen we veel gerichter met je meedenken dan wanneer we het nog weer zelf moeten uitvragen. Maar ja, dat zou wel mijn advies zijn. Niks moet. Ja, het helpt wel heel erg. En daarnaast is het natuurlijk ook gewoon handig om te weten... de aard van de buikpijn, waar zit het, wanneer is het begonnen, verloopt. Van waar, wat voor pijn hoe Ja, aard, lokalisatie, dat soort dingen. Ja en natuurlijk medicatie, voorgeschiedenis Nou ja, weet je, de basic dingen. Maar dat is waar ik mee begin. Dat zijn de basisvragen die gewoon belangrijk zijn om te weten. En naar welke red flags zoek je dan? In je anamnese of lichamelijk onderzoek? Nou kijk als de cyclus normaal gesproken regelmatig was en dan in één keer niet meer regelmatig is, ja, dat kan natuurlijk wijzen op een zwangerschap. Als de pijn heel acuut plotseling ontstaat, kan het wijzen op een torsie, op een gedraaide eierstok. Abnormale afscheiding of koorts, dan denken we eerder aan een PID, pelvic inflammatory disease. Dus ja, dat zijn wel echt de absolute red flags, denk ik, die je eruit moet halen. Het is ook handig om te weten, gebruikt iemand anticonceptie Want vrouwen die bijvoorbeeld de pil gebruiken hebben heel weinig eigen hormoonproductie van de ovaria. En daardoor zijn de ovaria veel minder groot. Eigenlijk bijna... Wel een beetje onderdrukt, dan is er ook veel minder grote kans op cystes bijvoorbeeld. En dat is weer belangrijk om te weten van hoe groot schat je de kans in op een torsie. En we weten dat als je cystes hebt van de eierstokken, dat dat sneller kan draaien. Dus dan kan er sneller een torsie zijn. Dus nou ja, dat zijn toch wel een beetje de red flags en ook hoe je het interpreteert. Een ander voorbeeld is als je pijn hebt midden in de cyclus. Dat kan wijzen op een ovulatiebloeding. Zeker als daar een beetje vrij vocht in de buik te zien is op de echo. Een diagnose die heel vaak vanzelf weer overgaat is eigenlijk gewoon self-limiting. Maar als je een goed onderzoek doet en andere urgente gynaecologische dingen zijn uitgesloten, dan heb je eigenlijk zelf al de diagnose rond en dat is denk ik ook heel mooi. Dan hoeft een patiënt niet altijd per se langer op de gynaecoloog te wachten. Als er andere urgente dingen al zijn uitgesloten. Dus eigenlijk die anamnese en lichamelijke onderzoek... zijn gewoon heel erg belangrijk... om al een hele mooie differentiaaldiagnose te maken. Best wel acute dingen uit te kunnen sluiten. Absoluut Je kan al een heleboel acute dingen uitsluiten. En dat zijn ook de essentiële dingen. Zeker als er al beeldvorming gedaan is van tevoren. En dat is eigenlijk ook wel het advies uit de richtlijn acute buikpijn bij volwassenen. Om bij iemand met acute buikpijnklachten die op de spoedeisende hulp presenteert. Altijd een echo te doen of in ieder geval beeldvorming te doen. Als dan daarop ook de uterus en de ovaria worden gezien. En die zijn normaal, dan heb je ook al veel dingen uitgesloten. Dus met anamnese lichamelijk onderzoek en een beeldvormingonderzoek wat bijvoorbeeld de radioloog al doet, kun je al heel veel dingen uitsluiten. En wij kunnen dan meer duiding geven aan klachten of juist richting geven als er wel echt een gynaecologische red flag is. Dus ik denk dat het heel erg belangrijk is. Dat je gewoon die vragen wel durft te stellen. Want eigenlijk als je die vragen hebt, plus je hebt al beeldvorming, dan krijgen jullie eigenlijk al een heel mooi pakketje waarbij je al heel snel kunt zeggen van dit is wel iets gynaecologisch of dit is niet iets gynaecologisch. Ja, absoluut. Kijk weet je, het is gewoon een hele fijne mooie samenwerking als je dat al aanlevert aan informatie. En daarmee kunnen we ook gewoon een goed gericht advies geven van oké weet je. Het is echt heel waarschijnlijk dat het iets gyneacologisch is, dus we komen zo snel mogelijk mee beoordelen. Of het is toch helemaal niet zo waarschijnlijk dat er een gyneacologische diagnose is. Of we kunnen het nog niet helemaal zeggen, maar het klinkt niet urgent en misschien is het iets wat verder eerst onderzocht kan worden via de huisarts, want dat kan natuurlijk ook een uitkomst zijn. Het zijn best wel lastige persoonlijke vragen, maar vrouwen vinden het wel heel normaal om hierover te praten. Dus dat is ook wel echt een boodschap, dat verkondig ik ook wel steeds via social media. Het is normaal het is goed om over je klachten te praten. Dat zeg ik dan naar mijn doelgroep wat natuurlijk vooral vrouwen zijn in de fertiele levensfase. Maar dat wil ik net zo goed zeggen tegen artsen die natuurlijk vrouwen ook heel veel treffen. Durf gewoon dit soort vragen te stellen, want... Het is gewoon een heel groot onderdeel van het leven van een vrouw Ook gewoon normaal om over te praten. En dat moeten we ook gewoon meer doen. Ja, en je verbetert de zorg eigenlijk. Want je hebt gewoon je verbeterde doorstroming. Je neemt alles in acht. Dus eigenlijk moet je gewoon echt die vragen durven stellen. En zeker doordat jij er bent. En ervoor zorgt dat vrouwen over die klachten willen praten moet je ze natuurlijk ook wel die vragen stellen. Want anders komen we ook nergens. Ja, zeker. Je moet de vragen durven stellen. En weet je, ik vind ook überhaupt dat er meer over gepraat moet worden. Want er zijn natuurlijk ook best nog wel wat diagnoses die... Nou, toch heel laat gesteld worden. Denk bijvoorbeeld aan endometriose. Dat zijn vrouwen die een aantal keer achter elkaar of een aantal keer tijdens of voorafgaand aan een menstruatie op de spoedeisende hulp komen. Waarbij niemand denkt aan cyclusgerelateerde buikpijn. En dan worden we bijvoorbeeld de derde of de vierde keer meegevraagd. En dat is toch wel echt... Jammer als dan niemand heeft gevraagd van, joh, maar heeft het een relatie met je menstruatie? Waar zit je in de cyclus? Het is echt een gemiste kans eigenlijk. Dat is een gemiste kans, want ook dat belast het zorgsysteem. Terwijl er zijn wel gewoon opties om klachten bij endometriose meer beheersbaar te maken, waardoor iemand niet een aantal keer op de spoedeisende hulp hoeft te komen. Het belangrijkste is een diagnose stellen en dan kun je er pas wat aan doen. Precies, en inderdaad de klachten herkennen. Ja. We hebben het net al gehad welke oorzaken nou echt de gyneacologische urgentie zijn. Kun je mij even meenemen wat de symptomen zijn die vrouwen hebben? Bijvoorbeeld de extra uterine graviditeit, want we hebben een stelling aan het begin. Het hoeft geen hevige pijn te hebben. Kun je daar iets over meer vertellen? Ja, zeker. Kijk extra uterine graviditeit geeft lang niet altijd hevige buikpijn. Wat we vaak zien is dat iemand bijvoorbeeld wordt ingestuurd met een zwangerschap van zeven weken waarbij er bij de eerste echo bijvoorbeeld geen duidelijke tekenen van zwangerschap in de baarmoeder zijn. Dan gaan we op zoek van waar zit het dan wel? Is het dan een miskraam geweest dus een zwangerschap die al in regressie is? Of zit het dan toch buiten de baarmoeder? Vaak in de eileider. Trouwens 95% van de buitenbaarmoedelijke zwangerschappen zit in de eileider. Dus dat is een route waarop mensen terecht kunnen komen. Vaak komen ze dan trouwens direct bij ons. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat een vrouw een spiraal heeft. En toch in één keer presteert met buikpijn. Vaak onderin, vaak eenzijdig. En dan is het gewoon... Ja, echt essentieel om altijd een zwangerschapstest te doen. We weten dat buitenbaarmoederlijke zwangerschap is verantwoordelijk voor vijf procent van de maternale sterftes Dus dat is gewoon... Dat is heel veel. Dat is echt... Ja, nog steeds een levensbedreigende situatie als je dat niet herkent of niet uitsluit. En een EUG komt ook best wel veel voor, 1 tot 2 op de 100 zwangerschappen Dus het is ook niet dat dat super sporadisch is. Dus dat is eigenlijk het allerbelangrijkste. Het is potentieel levensbedreigend, maar het is gelukkig ook heel makkelijk uit te sluiten met een HCG'tje in de urine. En ja, het voelt voor mij allemaal als open deuren, maar ook dat zie ik toch nog wel eens op de spoedeisende hulp, dat het niet altijd is uitgesloten. Oh ja, en dan komen we ook bij een andere, of hadden dat niet? Oh ja, een zwangerschapstest hoeft niet als vrouwen anticonceptie gebruiken. Nou, dat is dus niet waar, want... Je kunt zwanger worden onder anticonceptiegebruik, iemand die de pil niet helemaal regelmatig neemt of zwanger bij een spiraal Als iemand zwanger wordt bij een spiraal heb je juist een hospiraalgere kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap omdat dat natuurlijk niet intrauterine kan innestelen. Dus fertiele vrouwen altijd een zwangerschapstest afnemen als er sprake is van buikpijn. Exact. En een levensbedreigende EUG, daar zien we dan vaak pijn uitstralend naar de schouder, door peritoneale prikkeling van bloed in de buik, flauwvallen, hypotensie, tachycardie, echt die instabiliteit. Dus dat is het ene spectrum van een EUG, maar je hebt ook een EUG met milde pijn. Waarbij het gelukkig nog niet levensbedreigend is. Ik denk de boodschap, gewoon altijd een zwangerschapstest doen, ongeacht anticonceptie of niet. Dan kun je deze diagnose eigenlijk uitsluiten of misschien wel bevestigen. Die kun je heel makkelijk verwerpen en is die wel positief, dan komen wij ook zo snel mogelijk beoordelen hoe groot de kans is op een EUG. En dan hebben we ook nog de torsie, dat was ook een levensbedreigende of in ieder geval een red flag. Ja, dat is levensbedreigend voor je ovarium En dat willen we natuurlijk ook niet bij fertiele vrouwen. Absoluut niet. En welke symptomen krijg je dan? Waar moet je dan vooral op letten? Een klassiek verhaal van een torsie is toch wel buikpijn die echt plots klaps ontstaat. Dus een vrouw is op haar werk of het eten aan het koken en in één keer vanuit het niets hele hevige pijn. Tien uit tien, misselijk, braken van de pijn. Dat is toch eigenlijk wel vrij klassiek. Wat we ook wel eens zien is dat het dan aanvalsgewijs is. Dus dat het het ene moment wel aanwezig is en het andere moment niet aanwezig is. Dan kan het ook een torsie zijn die weer is teruggedraaid. Dus hij komt wel wat minder vaak voor en is ook best wel heel erg moeilijk te diagnosticeren. Maar heel klassiek is dus plotseling heel heftige pijn. Ja, waarbij vrouwen echt gewoon niet op of om kunnen. Dus ja, het is wel grappig want het wordt ook wel eens... Nou ja grappig. Je kunt het ook wel een beetje zien als die pijn bij niersteenkolieken. Dat is natuurlijk ook altijd heel hevig. En ja, dat zit natuurlijk wel op een andere locatie, dus dat is ook wel weer te differentiëren. Maar het is wel die hevige pijn waar je aan moet denken. Want bij een torsie heb je vooral pijn links of rechtsonder in de buik, denk ik. Ja, vaak wel. Vaak zit het eenzijdig. En het grote risico natuurlijk van een torsie is dat je verlies van functioneel ovarieel weefsel hebt. En dat is ook wel de reden waarom we bij twijfel over de diagnose toch een laparoscopie doen, een kijkoperatie, om te kijken of die eierstok is gedraaid. En dan zit je ook wel eens mis, dus dan is het ook wel eens niet. Maar goed, dan heb je eigenlijk pas dan de diagnose goed uitgesloten want op echo is het niet altijd goed te zien. Het klinkt bijna, elke vrouw zou het kunnen krijgen. Maar zie je het ook bij bepaalde vrouwen vaker, zo'n torsie? Ja, er zijn zeker wel risicofactoren bekend. Als er bijvoorbeeld een bekende cyste is, of überhaupt als er een cyste is of een vergroot ovarium, dan heeft dat meer kans om te draaien. Het hoeft niet altijd, maar dat zien we toch wel vaker. En een vergroot ovarium kan natuurlijk niet alleen door cystes, maar ook bijvoorbeeld bij fertiliteitsbehandelingen Als die ovaria gestimuleerd worden door hormonen, dan is er ook wel meer... Kans op een torsie. En verder kan het inderdaad echt op alle leeftijden van jonge meiden tot oudere vrouwen. Kijk echt postmenopausaal zie je het dan weer niet zo heel erg vaak, want dan wordt het ovaria natuurlijk toch kleiner, omdat er dan niet veel activiteit meer is in de ovaria. Dus eigenlijk acuut ontstaande buikpijn links of rechts onderin de buik met zeker deze risicofactoren die je kent. Je zou eigenlijk al gelijk je alarmbellen in je hoofd moeten laten afgaan van dit zou mogelijks een torsie kunnen zijn. Absoluut ja. Mijn alarmbellen gaan dan af. Ja, want ik denk ook dat je dit snel moet behandelen Dit kun je niet uren laten doorgaan. Nee, het liefst is het diagnosticeren of in ieder geval vermoedens hebben en dan direct aanmelden voor laparoscopie. Ja, dus dat gaat wel snel. We gaan niet zeg maar nuchter houden en de volgende ochtend kijken. Weer een heel mooi voorbeeld van hoe belangrijk het is dat we toch die vragen blijven stellen. Ja, absoluut. Oké en dan hadden we nog de pelvic inflammatory disease. Welke symptomen verhaal van wat voor vrouw zie je dan? Ja, PID, dat zijn vrouwen die buikpijn hebben. Wat minder acute hevige buikpijn, een soort zeurende pijn. Hij zit natuurlijk ook onderin de buik. Kijk weet je, als pijn boven in de buik zit, dan gaan mijn alarmbellen vaak al veel minder hard rinkelen, want dat is dus gewoon heel vaak niet iets gynaecologisch. Ja, wat je bij een PID-type ziet, is koorts, pijn onderin de buik, links of rechts toch wel vaker. Ja, vrouwen kunnen ook wel echt malaise hebben, niet lekker zijn. Het is ook wel vaak al een aantal dagen bestaand en dat het meer wordt. En wat ik wel heel vaak van huisartsen bijvoorbeeld hoor, is dat ze dan opstoot of slingerpijn hebben getest. En dat het dan dus wel een PID moet zijn. En kun je heel even vertellen wat opstoot- en slingerpijn precies is, voor degenen die het niet helemaal weer helder hebben? Ja, hele goede vraag. Opstoot en slingerpijn testen we met het vaginaal touché. Dus bimanueel onderzoek één hand op de buik en twee vingers ingebracht in de vagina. En wat je bij opstootpijn test, is eigenlijk het zachtjes tikken tegen de baarmoedermond aan. En als dat pijnlijk is, dan is het positief. En slingerpijn is eigenlijk rustig, zeg maar allebei de vingers aan één kant van de baarmoedermond. En dan tussen je vingers bewegen. En dat noemen we dan slingerpijn. En bij een PID is dit aanwezig. Er zijn ook nog wel andere oorzaken waarbij het kan. Bijvoorbeeld endometriose. Maar als er peritoneale prikkeling is. Bijvoorbeeld door een appendicitis. Dan hebben vrouwen ook gewoon opstoot en slingerpijn. Dat kan gewoon peritoneale prikkeling geven. Dus het is zeker niet zo dat als er opstoot en slingerpijn is, dat het altijd een gynaecologische diagnose heeft. Dat was ook een van die misvattingen die we natuurlijk net hadden besproken. Het is heel goed dat het getest wordt, maar dat betekent niet gelijk dat er iets gynaecologisch is. Nee, klopt. Je moet het echt wel specifiek bedenken van, oké ik denk misschien aan een gynaecologische oorzaak Deze test doen. Ja, zeker. Een PID heeft natuurlijk altijd... Er zijn altijd wel een paar dingen die ook altijd in de DD staan. Bij buikpijn en koorts. Bijvoorbeeld appendicitis of diverticulitis. En wat dan bij een PID meer op de voorgrond staat... is dat het echt onderin de buik zit. En dat er... Ja, er moet natuurlijk wel een ziekteverwekker vaginaal in de buik zijn gekomen. Dus als vrouwen bijvoorbeeld gesteriliseerd zijn of überhaupt geen baarmoeder hebben, dan wordt de kans op een PID ook wel heel erg klein. Dat zijn ook weer van die dingen om goed... Dat is goed om te weten. Ja en ook die je in je anamnese tevoorschijn kunt toveren zeg maar. Ik heb het wel het gevoel dat de PID wel een lastige diagnose is om... Te stellen, zeg maar, op basis van je lichamelijk onderzoek, anamnese. Ja, het is minder specifiek dan een torsie of een extra uterine graviditeit die je makkelijk aan de hand van het verhaal hoort of door een zwangerschapstest te doen. Het is ook best wel vaak een beetje een grijs verhaal want als je iemand hebt met buikpijn en koorts, zeker in de fertiele levensfase, wil een PID niet onbehandeld laten, omdat dat ook wel gevolgen kan hebben. Er kan een abces bestaan, het kan leiden tot tubaproblemen en daardoor fertiliteitsproblemen later. En natuurlijk is er een kans op sepsis of peritonitis, dat is natuurlijk ook zo bij appendicitis of diverticulitis. Maar het is, dus ja, daardoor wil je het niet missen en er is ook wel wat vaker een grijs gebied. Maar ik denk dat het dan gewoon heel erg belangrijk is om de gynaecologie in consult te vragen. Ja, zeker, zeker. En weet je, wat we dan doen is met echo, met vaginaal touché, met speculumonderzoek kijken van ja, hoe ziet de fluor eruit? Als je echt volstrekt normale fluor hebt en er een hele kleine kans is op een SOA, er geen opstoot of slingerpijn is en je wel nog steeds koorts hebt een buikpijn, ja toch wordt dan de kans op een PID wat minder groot. Dus dat is natuurlijk ook wel hoe we kijken. En overigens hoeft een PID niet altijd te komen door een SOA. Er zijn ook gewoon darmbacteriën bijvoorbeeld die een PID kunnen veroorzaken. Oké nou, dat wist ik niet. Ja, en je dacht dat het altijd door chlamydia komt. Onder andere één van de SOA's. Ja precies. En wat denk jij, hoe vaak is chlamydia de veroorzaker van een PID? Ik vermoed dat het heel weinig is, terwijl ik dacht dat het misschien wel een van de grotere oorzaken zou zijn. Ik ga het heel even opzoeken. We kunnen ook niet alles paraat hebben. Nee, het is 50%, dus de meest voorkomende verwekker van een PID is in 50% van de gevallen Dus de verwekker van een PID... Dus als je kijkt naar de meest voorkomende verwekkers van een PID, is het 50% een chlamydia. Die is toch nog wel redelijk aanwezig zeg maar. Ja niet altijd. Het kan ook nog gonnorroe zijn, mycoplasma, actinomyces, of dus een E. coli. Ja. Nou, dat is heel goed om te weten dat het niet altijd chlamydia is. Dat we daar niet altijd hoeven te zoeken. Maar wel altijd een test afnemen. Zeker, dat is denk ik wel heel erg belangrijk, want daarmee kun je weer dingen uitsluiten. Maar als we het nu toch even over testen hebben, welke diagnostiek gebruiken jullie vooral? Ja, wat wij doen is het basis gyneacologisch onderzoek wat dan bestaat uit speculumonderzoek en dan dus eventueel testen afnemen zoals een vaginale kweek, een vaginaal touché. Een echo, een transvaginale echo, waarop we kijken naar de uterus en de vrijv ocht, de ovaria. En wat we dan soms verder nog doen is een CT-scan of een MRI-scan maar echt wel veel minder vaak. Het overgrote deel van de gyneacologische diagnostiek doen we zelf en is dit. Ik denk wel dat het belangrijk is te benoemen dat je dat niet moet gaan doen als niet-gyneacologisch iemand om zelf al die onderzoeken te gaan doen? Nee, ja, weet je, dat is toch wel vrij specialistisch onderzoek. Dus zeker, bel ons gewoon vooral als je dat wil. En huisartsen zijn natuurlijk wel heel bekwaam in speculumonderzoek... en vagina-touché, dat doen ze ook gewoon veel. Vooral transvaginale echo's is wel aan de gyneacologie voorbehouden. Ja, en we hadden het nog eventjes bij de stellingen over de ovulatiebedoeling. Dat die, nou, als je intra-abdominaal veel bloed hebt... hebt altijd... Dat je dat eigenlijk moet opereren. Maar jij zei dat is niet waar. Kun je daar nog iets meer over vertellen? Klopt ja. Een ovulatiebloeding, dat is ook wel eigenlijk een vrij specifiek verhaal waarbij iemand dan mid-cyclus, dus klassiek is dat natuurlijk op dag 14, dat is niet altijd zo, maar in het midden van de cyclus ineens buikpijn heeft. Als je dan ook echt een ijssprong ziet op de echo, want dat kun je zien, een gesprongen follikel, en er is vrij vocht dan kan dat een... Ovulatiebloeding zijn. Dat is eigenlijk een diagnose die je pas kunt stellen als je de rest allemaal hebt uitgesloten. Maar het is wel self-limiting. Dus dat vrije vocht kan gewoon opgeruimd worden door het lichaam en dat hoef je niet te opereren. Het is natuurlijk wel fijn om te weten dat het niet... Actief aan het bloeden is. Dat is heel zeldzaam hoor. Dus je kunt wel bijvoorbeeld twee keer het hb bepalen om even te zien dat het niet acuut aan het bloeden is. Maar als er geen geprikkelde buik is en iemand is gewoon helemaal stabiel dan is het self-limiting. En is dit dan hetzelfde als je pijn hebt, zeg maar... In het midden van je cyclus. Ja, mittelschmerz wordt het volgens mij noemd Zo wordt het ook genoemd ja. Is dat dan ook altijd dat je een ovulatiebloeding hebt? Of is dat niet zo? Nee, mittelschmerz kan ook wel gewoon midcyclische pijn zijn van een eisprong. Maar als er dus echt een bloeding in de eierstok optreedt van zo'n eisprong, dan noemen we het een ovulatiebloeding. Dus dat is niet hetzelfde maar komt wel op hetzelfde moment voor. Ja, klopt Oké zijn er nou nog dingen die wij nu nog niet hebben besproken maar die nog wel heel erg belangrijk zijn om even te benoemen waar je echt wel eventjes aandacht voor moet hebben? Ja, dat zijn denk ik toch de meer specifieke gynaecologische diagnoses. Nou, bijvoorbeeld myomen van de uterus of endometriose hadden we natuurlijk al wel gezegd. En je kan natuurlijk ook subacute buikpijn hebben van een maligniteit. Het is denk ik goed om dat wel ook in je achterhoofd te hebben. Kijk we hebben nu een paar dingen heel specifiek uitgelicht Dat zijn echt de acute gynaecologische dingen. En er zijn natuurlijk ook nog best wel wat subacute dingen. Dus ja, ik denk gewoon vooral belangrijk... Als je dingen bemerkt in de anamnese, red flags of dingen die gewoon niet helemaal normaal zijn. Om dan iemand ook mee te geven om dat te bespreken Of wel met de huisarts of wel aan ons te vragen van ja is dat iets wat we verder moeten onderzoeken. Ja, je hoeft niet altijd bij de patiënt te komen. Maar we kunnen wel natuurlijk altijd overleggen van moet dit nu. Of kan dit ook poliklinisch of via de huisarts? Ja, zeker. Kijk we kunnen natuurlijk ook gewoon mensen op de polikliniek laten terugkomen En dan kun je vaak nog veel efficiënter onderzoek doen. Nou, ik ben heel veel wijzer geworden eigenlijk. Want dit zie ik zelf. Ik sta altijd aan de andere kant. Dat ik de vraag stel is dit iets gyneacologisch? Nu kan ik ook echt met jouw handvatten kijken van, zelf kijken, is dit iets gynaecologisch? Ja, fijn Nou, superleuk dat je daar wat meer handvatten in hebt gekregen. Ja, en dat maakt de samenwerking natuurlijk ook hartstikke leuk. Ja, en weet je, voor mij is niks belangrijker dan gynaecologisch. Dus ik vind het alleen maar fijn dat jullie hier kennis van kunnen opsteken. Hiermee wordt jouw missie toch iets meer bereikt door ook de dokters zeker een beetje op te leiden hoe we ermee om moeten gaan. Nou ja, weet je, ik probeer natuurlijk heel veel patiënten te bereiken, patiënten, vrouwen te bereiken via Instagram en online. Maar het is ook leuk om dokters, jonge dokters en van andere specialismen een beetje een inkijkje te geven in het gyneacologische brein. En ook heel belangrijk de verpleegkundigen, want er luisteren ook heel veel verpleegkundigen. En hoe gaaf is het dat je een onzekere dokter hebt, dat de verpleegkundige zegt, hé, maar dit kan misschien gyneacologisch zijn, dan moet je even deze en deze vraag stellen. Of ik heb deze vraag al gesteld voor je en ik denk daaraan dat zou toch ook super vet zijn. Ja ook echt heel leuk zijn. Ik ben ook benieuwd stel je hebt nog bepaalde vragen over deze podcast, dan kun je gerust eventjes op Claudia via Medicast of Laurine via het Gyneacologie voor jou een berichtje sturen. Dat vinden we hartstikke leuk. Ja mag altijd. Dus gyneacologie voor jou is echt het Instagram kanaal waar je naartoe moet voor je gyneacologische problemen En om ermee over te praten en om meer te leren. Voor je dagelijkse portie gyncontent. Ah, fantastisch. We sluiten hem hiermee af. Ik vind het heel mooi Heel erg bedankt Graag gedaan Claudia. Ik vond het heel leuk om te gast te zijn. Dankjewel.